{"id":4506,"date":"2026-04-30T12:56:18","date_gmt":"2026-04-30T10:56:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/?p=4506"},"modified":"2026-04-30T20:22:08","modified_gmt":"2026-04-30T18:22:08","slug":"spektakl-przez-sciane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/?p=4506","title":{"rendered":"Spektakl „Przez \u015bcian\u0119”"},"content":{"rendered":"

Biuro Wydarze\u0144 Kulturalnych Instytutu Pami\u0119ci Narodowej zaprasza na pokaz spektaklu Przez \u015bcian\u0119 <\/em>w re\u017c. Leszka Zduna, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 26 maja 2026 r. o godz. 19.00 w sali widowiskowej Instytutu Teologiczno-Pastoralnego im. \u015bw. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara w Rzeszowie, ul. Witolda 11A. <\/strong><\/p>\n

Bezp\u0142atne wej\u015bci\u00f3wki mo\u017cna odbiera\u0107 w sekretariacie Instytutu Teologiczno-Pastoralnego<\/strong><\/p>\n

w godz. 9.00-13.00 lub przy recepcji w godz. 18.00-20.00.
\nMo\u017cliwa rezerwacja pod adresem: wydarzeniakulturalne@ipn.gov.pl<\/strong><\/p>\n


\n<\/em>Przez \u015bcian\u0119<\/em> to autorska sztuka teatralna Leszka Zduna, inspirowana losem Wies\u0142awy Pajdak i Jerzego \u015amiechowskiego.<\/p>\n

Jesieni\u0105 1947 roku obydwoje zostali osadzeni w mokotowskim wi\u0119zieniu przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie. Powodem by\u0142y podejrzenia o udzia\u0142 w konspiracji i szpiegostwo.
\nIch cele dzieli\u0142a cienka \u015bciana. Nawi\u0105zali ze sob\u0105 kontakt w\u0142a\u015bnie przez ni\u0105, wystukuj\u0105c alfabetem Morse\u2019a r\u00f3\u017cne wiadomo\u015bci. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od prostych pyta\u0144 \u2013 \u201ekim jeste\u015b, za co siedzisz?\u201d. Kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Jerzemu grozi kara \u015bmierci, Wies\u0142awa postanowi\u0142a za wszelk\u0105 cen\u0119 podtrzyma\u0107 go na duchu. Pomi\u0119dzy wezwaniami na przes\u0142uchania i torturami (oprawcami byli m.in. Humer i R\u00f3\u017ca\u0144ski), opowiada\u0142a Jerzemu krzepi\u0105ce historie i streszcza\u0142a ksi\u0105\u017cki. Najwi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ci\u0142a Tristanowi i Izoldzie<\/em>. Po kilku miesi\u0105cach, wci\u0105\u017c porozumiewaj\u0105c si\u0119 alfabetem Morse\u2019a, Jerzy o\u015bwiadczy\u0142 si\u0119 Wiesi, a ona zgodzi\u0142a si\u0119 zosta\u0107 jego \u017con\u0105. Zanim jednak mogli si\u0119 spotka\u0107, min\u0119\u0142o niemal 6 lat. Po raz pierwszy \u201ena \u017cywo\u201d zobaczyli si\u0119 podczas swojego \u015blubu w zak\u0142adzie karnym w Grudzi\u0105dzu. Kilka tygodni po \u015blubie Wies\u0142awa, na mocy amnestii, opu\u015bci\u0142a wi\u0119zienie.<\/p>\n

Pa\u0144stwo \u015amiechowscy prze\u017cyli wsp\u00f3lnie 55 lat.<\/p>\n

Mokotowskie wi\u0119zienie by\u0142o miejscem niewyobra\u017calnego bestialstwa ze strony\u00a0 oprawc\u00f3w, na si\u0142\u0119 instaluj\u0105cych w Polsce komunistyczny \u0142ad. Z powod\u00f3w ideologicznych pr\u00f3bowali oni za wszelk\u0105 cen\u0119 upokarza\u0107 i pozbawia\u0107 godno\u015bci wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Stosuj\u0105c r\u00f3\u017cnego rodzaju tortury fizyczne i psychiczne, zmuszali do sk\u0142adania fa\u0142szywych zezna\u0144, wsp\u00f3\u0142pracy z w\u0142adz\u0105 oraz wydawania kole\u017canek i koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej nie z\u0142o\u017cyli broni,
\nbo nie zgadzali si\u0119 na narzucony porz\u0105dek. W latach najwi\u0119kszego terroru \u2013 1945-1956 \u2013 w wi\u0119zieniu wykonano ponad 300 wyrok\u00f3w \u015bmierci. Kilka tysi\u0119cy os\u00f3b zmar\u0142o z powodu wycie\u0144czenia lub zakatowania podczas przes\u0142ucha\u0144.<\/p>\n

Ludzkie dramaty, kt\u00f3re rozgrywa\u0142y si\u0119 przy ul. Rakowieckiej, by\u0142y te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em niezliczonej ilo\u015bci pi\u0119knych gest\u00f3w. I o takiej w\u0142a\u015bnie postawie opowiada sztuka Przez \u015bcian\u0119<\/em> \u2013 historia heroicznej walki o drugiego cz\u0142owieka. Walki podj\u0119tej w warunkach upodlenia. To rzecz o mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra potrafi wszystko znie\u015b\u0107. O mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jest prawdziwie cierpliwa. To opowie\u015b\u0107 o pi\u0119knych ludziach, kt\u00f3rzy nie pozwolili zdepta\u0107 swojej godno\u015bci.<\/p>\n

Tw\u00f3rcy i arty\u015bci:<\/p>\n

MAGDALENA KRYLIK<\/strong> \u2013 w roli Ma\u0142ej
\nKSAWERY SZLENKIER<\/strong> \u2013 w roli Ju<\/p>\n

LESZEK ZDU\u0143 \u2013 <\/strong>re\u017cyser<\/p>\n

RAFA\u0141 ODROBINA \u2013<\/strong> muzyka
\nALEKSANDRA REDA<\/strong> \u2013 scenografia<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biuro Wydarze\u0144 Kulturalnych Instytutu Pami\u0119ci Narodowej zaprasza na pokaz spektaklu Przez \u015bcian\u0119 w re\u017c. Leszka Zduna, kt\u00f3ry odb\u0119dzie si\u0119 26 maja 2026 r. o godz. 19.00 w sali widowiskowej Instytutu Teologiczno-Pastoralnego im. \u015bw. J\u00f3zefa Sebastiana Pelczara w Rzeszowie, ul. Witolda 11A. Bezp\u0142atne wej\u015bci\u00f3wki mo\u017cna odbiera\u0107 w sekretariacie Instytutu Teologiczno-Pastoralnego w godz. 9.00-13.00 lub przy recepcji […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4510,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-container-style":"default","site-container-layout":"default","site-sidebar-layout":"default","disable-article-header":"default","disable-site-header":"default","disable-site-footer":"default","disable-content-area-spacing":"default","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-4506","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"views":8,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4506"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4509,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4506\/revisions\/4509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.instytut.rzeszow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}